Mô hình AIDA là công thức viết nội dung gồm bốn bước tuần tự: Thu hút (Attention), Quan tâm (Interest), Khao khát (Desire) và Hành động (Action). Bạn áp dụng cấu trúc này để dẫn dắt khách hàng từ lúc họ vô tình lướt qua bài đăng cho đến lúc họ bấm nút mua sản phẩm. Chúng tôi thường dùng AIDA để lên khung kịch bản cho các chiến dịch quảng cáo và trang bán hàng trực tuyến. Bốn bước này hoạt động liền mạch vì mỗi phần đảm nhận một nhiệm vụ tâm lý riêng biệt để giữ chân người xem ở lại lâu hơn.
Lý thuyết này rất quen thuộc. Nhiều người làm nội dung trên nền tảng Facebook áp dụng cấu trúc này để tăng tỷ lệ chuyển đổi cho các bài viết quảng cáo phát sóng hàng ngày. Việc hiểu rõ diễn biến tâm lý của người đọc giúp bạn tạo ra những đoạn văn có tính thuyết phục cao. Bạn biến tính năng sản phẩm khô khan thành những lợi ích thiết thực gắn liền với cuộc sống hoặc công việc hàng ngày của họ. Doanh nghiệp vừa và nhỏ rất cần những công thức viết đơn giản như thế này để tự triển khai các chiến dịch truyền thông mà không tốn quá nhiều chi phí thuê nhân sự bên ngoài.
Phân tích bốn bước cốt lõi để giữ chân người đọc
Mỗi bước trong AIDA mang một nhiệm vụ cụ thể để thuyết phục người xem thành khách hàng thực sự. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bốn yếu tố này tạo ra một mạch thông tin hấp dẫn. Bạn triển khai chúng theo thứ tự từ trên xuống dưới.
Bước Thu hút yêu cầu bạn tạo điểm nhấn mạnh mẽ ngay từ giây đầu tiên. Khách hàng lướt tin rất nhanh. Bạn phải dùng hình ảnh đẹp hoặc một dòng tiêu đề đánh trúng vấn đề của họ. Bạn đặt câu hỏi trực tiếp hoặc đưa ra một thống kê gây ngạc nhiên.
Bước Quan tâm giữ người đọc ở lại bằng những thông tin hữu ích và chân thực. Bạn đưa ra các chi tiết cụ thể để họ thấy tình huống này liên quan trực tiếp đến công ty của mình. Việc cung cấp dữ liệu thực tế giúp gia tăng mức độ tin cậy cho bài viết.
Bước Khao khát tập trung vào sự biến đổi tích cực sau khi dùng dịch vụ. Bạn miêu tả những lợi ích cốt lõi để khách hàng thấy được viễn cảnh tương lai tốt đẹp hơn so với hiện tại.
Bước Hành động đưa ra một lời kêu gọi rõ ràng và dễ thực hiện. Khách hàng biết chính xác họ cần bấm vào đâu hoặc gọi cho số điện thoại nào. Bạn không đưa ra quá nhiều lựa chọn cùng một lúc để tránh làm họ bối rối.
Các bước này liên kết chặt. Một bài viết hoàn chỉnh cần thời gian gọt giũa từng câu chữ vì khách hàng rất nhạy cảm với những lời quảng cáo phóng đại trên môi trường mạng.
Cách ứng dụng cấu trúc này vào nội dung giáo dục và dịch vụ
Việc triển khai AIDA cho dịch vụ phần mềm hay khóa học trực tuyến đòi hỏi bạn viết rất chi tiết ở phần giữa. Khách hàng hiếm khi trả tiền ngay nếu họ chưa hiểu rõ lộ trình giải quyết vấn đề. Chúng tôi có một khách hàng tên Minh dạy tin học văn phòng cơ bản cho người đi làm. Lúc đầu Minh đăng bài giảm giá 200.000 đồng nhưng không ai đăng ký vì người đọc chưa thấy bản thân họ cần kỹ năng này.
Sau đó Minh sửa lại đoạn mở bài để nhấn mạnh vào tình trạng ngồi làm báo cáo mất tới ba tiếng đồng hồ mỗi ngày. Người đọc thấy đúng nỗi đau thực tế của mình nên họ nán lại đọc tiếp các phần bên dưới. Tiếp đó Minh đưa ra hình ảnh kết quả bảng tính làm xong chỉ trong 15 phút. Người xem bắt đầu nhắn tin hỏi thăm lịch học qua ứng dụng Zoom. Bạn cung cấp thông tin càng chân thực thì khách hàng càng dễ hình dung ra sự tiến bộ của họ sau khi tham gia lớp học.
Nếu bạn tìm kiếm ví dụ sâu hơn thì trang blog của Khánh Hùng Academy có bài giải thích mô hình AIDA là gì và cách áp dụng khi viết nội dung bán hàng, bán khóa học. Bạn đọc xong sẽ hiểu cách viết nội dung một cách bài bản thay vì chỉ làm theo cảm tính như trước đây. Bạn xem thêm các bài hướng dẫn viết nội dung trên mạng vì kiến thức chuyên môn giúp bạn xử lý những tình huống bán hàng khó nhằn.
Năm mẫu caption bán hàng thực tế dành cho doanh nghiệp
Dưới đây là các kịch bản lên nội dung áp dụng mô hình này vào công việc hàng ngày mà chúng tôi thường tư vấn cho khách hàng. Bạn chỉnh sửa các mẫu này cho phù hợp với ngành hàng cụ thể của mình.
Mẫu 1 dành cho dịch vụ thiết kế website. Bạn mở đầu bằng sự cố tải trang chậm làm tăng tỷ lệ thoát. Kế tiếp bạn đưa ra con số hao hụt doanh thu hàng tháng. Sau đó bạn giới thiệu gói nâng cấp giao diện bằng WordPress. Cuối cùng bạn dẫn họ điền form liên hệ.
Mẫu 2 áp dụng cho phần mềm quản lý kho. Phần thu hút nói về sự thất thoát hàng hóa mùa cao điểm. Bạn diễn giải quy trình đồng bộ tự động để làm nổi bật thời gian kiểm kho giảm từ năm giờ xuống mười phút. Họ điền thông tin đăng ký dùng thử 7 ngày.
Mẫu 3 dùng để bán dịch vụ tư vấn marketing. Bạn lấy ảnh biểu đồ lưu lượng truy cập từ Google Analytics để gây chú ý. Nội dung chỉ ra nguyên nhân khiến tiền quảng cáo trôi đi mà không ra đơn. Bạn đặt mục tiêu cải thiện tỷ lệ này trong 30 ngày. Khách hàng bấm gọi điện để nhận tư vấn.
Mẫu 4 phù hợp bán công cụ Microsoft 365. Tiêu đề đánh vào sự cố mất tập tin nội bộ. Bạn giới thiệu hệ thống phân quyền an toàn của nền tảng đám mây. Doanh nghiệp cảm thấy an tâm. Họ kiểm soát chặt chẽ tài liệu. Họ bấm nút tải báo giá chi tiết.
Mẫu 5 dành cho khóa học nghiệp vụ kế toán. Câu mở đầu kể chuyện công ty thiếu hụt dòng tiền. Bạn đưa ra hình ảnh một bảng phân bổ ngân sách chuẩn. Người xem khao khát làm được bảng tính tương tự. Học viên chuyển khoản đăng ký ngay trong ngày.
Mỗi ngành có một đặc thù. Đội ngũ truyền thông nên chuẩn bị sẵn các bộ mẫu nội dung như thế này vì nó giúp họ tiết kiệm thời gian ngồi nghĩ ý tưởng trong khi vẫn duy trì mức hiệu suất ổn định.
Lưu ý thực tế khi áp dụng cấu trúc này liên tục
Bất kỳ cấu trúc nội dung nào cũng lộ ra nhược điểm nếu bạn dùng nó lặp đi lặp lại quá nhiều lần cho cùng một tệp khách hàng. Việc tuân thủ cứng nhắc theo đúng bốn bước khiến bài viết trở nên dài dòng và giống hệt các đối thủ khác trên thị trường. Người đọc ngày nay có xu hướng lướt qua đoạn văn mang nặng tính quảng cáo lộ liễu. Khách hàng thiếu kiên nhẫn. Bạn đảo thứ tự các phần hoặc gộp phần thu hút và quan tâm lại với nhau để rút ngắn độ dài câu chữ.
Nhiều lúc, một đoạn video ngắn 15 giây tập trung thẳng vào sản phẩm mang về doanh thu cao hơn hẳn một bài viết dài cả nghìn chữ do thuật toán ưu tiên phân phối hình ảnh động. Nhiều thương hiệu lớn hiện nay cắt bỏ phần giải thích dài dòng. Họ đi thẳng vào lời kêu gọi hành động vì tệp khách hàng cũ đã hiểu rõ giá trị sản phẩm.
Chúng tôi khuyến khích các công ty thử nghiệm nhiều cách diễn đạt khác nhau thay vì chỉ bám sát một khuôn mẫu cố định. Bạn hãy tự do sáng tạo nội dung. Người làm truyền thông cần đo lường hiệu quả bài đăng trên các nền tảng báo cáo số liệu hàng tuần. Từ những con số đó, bạn mới tìm ra cách tiếp cận lý tưởng cho sản phẩm của mình.